Ang salitang “deity” ay mula sa salitang Latin na deitas, na nangangahulugang pagka-Diyos o ang estado ng pagiging Diyos. Ang pagka-Diyos ng Anak at ng Espiritu ay dalawa sa pinakamahalagang doktrina sa Kristiyanismo. Ang isang tao ay hindi maaaring maging tunay na Kristiyano kung hindi niya kinikilala na ang Anak at ang Espiritu ay Diyos—ang ikalawa at ikatlong Persona ng Trinidad: ang Anak, na nagkatawang-tao para sa ating kaligtasan, at ang Espiritu, na nananahan sa bawat mananampalataya.
Ang katotohanan ng pagka-Diyos ng Ama ay bihirang pagtalunan. Kahit ang maraming sekta na itinatanggi ang pagka-Diyos ng Anak at ng Espiritu ay ipinahahayag na ang Ama ay Diyos (I Corinto 8:6). Dahil dito, hindi na natin kailangang talakayin ang maraming talata sa Kasulatan na nagpapatunay sa Kanyang pagka-Diyos.
Sa kabilang banda, ang pagka-Diyos ng Anak at ang pagka-Diyos ng Espiritu ay palaging inaatake sa loob ng halos dalawang libong taong kasaysayan ng Kristiyanismo. Samakatuwid, napakahalaga na ang bawat tunay na tagasunod ni Cristo ay matutong mula sa Kasulatan na ang Anak at ang Espiritu ay ganap na Diyos sa pinakamahigpit na kahulugan ng salita.
ANG ANAK AY DIYOS
Sa Juan 1:1 ay matatagpuan ang isa sa pinakamahalagang talata sa Kasulatan tungkol sa pagka-Diyos ng Anak ng Diyos. Basahin nang mabuti ang talatang ito, at pagkatapos ay sagutan ang sumusunod na pagsasanay:
a. Sa pasimula/(Beginning)______. Ito ay tumutukoy sa pasimula ng paglikha (Genesis 1:1).
b. Ay ang Salita/(Word)___. Ito ay salin mula sa salitang Griyego na lógos. Sa pilosopiyang Griyego, ito ay tumutukoy sa isang hindi personal na puwersa o katwiran na nagbibigay ng pagkakaisa at kaayusan sa sanlibutan.
Sa Lumang Tipan, ito ay tumutukoy sa komunikasyon o pagpapahayag ng Diyos. Nilalang ng Diyos ang lahat ng bagay sa pamamagitan ng Salita (Genesis 1:3, 9), at ipinahayag Niya ang Kanyang sarili sa tao sa pamamagitan ng Salita.
Hindi tinukoy ni Juan kung sino ang “Salita” hanggang sa talatang 14. Doon natin makikita na ang “Salita” ay ang Anak, na nagkatawang-tao at nanahan sa gitna natin. Isinulat ng Apostol Pablo na ang Anak ay umiiral bago pa ang lahat ng bagay (Colosas 1:17) at na ang Diyos ay nilalang ang lahat ng bagay sa pamamagitan Niya (talatang 16).
Sinulat din ng Apostol Juan na sa pamamagitan ng Anak ay ipinakilala o ipinaliwanag ng Diyos ang Kanyang sarili (Juan 1:18).
c. At ang Salita ay kasama ng Diyos (With)_______ God. Dito natin matututunan ang dalawang dakilang katotohanan:
(1) Ang Anak ay isang Persona na hiwalay sa Diyos Ama; at
(2) Ang Anak ay umiiral sa ganap na pakikipag-isa at pakikipagkapwa sa Diyos Ama bago pa nalikha ang anumang bagay.
d. At ang Salita ay Diyos (God)____________. Mahirap—kung hindi imposibleng—gumawa si Juan ng mas malinaw na pahayag tungkol sa pagka-Diyos ng Anak.
May ilang sekta ang nagtuturo na ang Anak ay tinutukoy bilang “isang diyos” at hindi “ang Diyos,” dahil walang tiyak na artikulo (definite article) bago ang salitang “Diyos” (Griyego: theós) sa orihinal na wika ng Bagong Tipan.
Ngunit ang kanilang argumento ay mali sa dalawang kadahilanan:
Una, sa Juan 1:6, 12, 13, at 18, ang salitang Griyego na theós (Diyos) ay ginamit nang walang tiyak na artikulo ngunit malinaw na tumutukoy sa tunay na Diyos.
Ang kahulugan ng isang salita ay palaging tinutukoy ng konteksto nito.
Pangalawa, ang pagsasabing ang Anak ay “isang diyos” ay sumasalungat sa lahat ng ibang mga Kasulatan na malinaw na nagsasabi na wala nang ibang Diyos sa anumang uri o anyo
(Isaias 44:6, 8; 45:5, 21; 64:4; I Corinto 8:4).
2. Ang Juan 1:18
ay isa pang mahalagang talata tungkol sa pagka-Diyos ng Anak. Basahin ang teksto at pagbulay-bulayan nang mabuti ang mga katotohanang nilalaman nito. Pagkatapos, sagutan ang sumusunod na bahagi sa pamamagitan ng pagpuno sa mga patlang.
a. Walang sinumang nakakita sa Diyos (God)___________. Ito ay malinaw na tumutukoy sa Diyos Ama, na nananahan sa liwanag na hindi malapitan (I Timoteo 6:16). Ang lahat ng pangitain tungkol sa Diyos sa Lumang Tipan ay napakalimitadong mga pahayag lamang. Walang sinuman ang nakakita o makakakita sa Diyos sa ganap na kaluwalhatian Niya (I Timoteo 6:16).
b. Ang Bugtong Diyos / Ang natatanging Diyos
O(Only)_____ G(God)______________________________. Ang pariralang “only God” ay mas maiging isalin bilang “ang nag-iisa at natatangi.” Ang salitang Griyego ay monogenēs
(mónos = isa, nag-iisa + génos = uri o kalikasan), na tumutukoy sa pagiging kakaiba o nag-iisa sa uri.
Hindi ito nangangahulugang ang Anak ay ipinanganak o nilikha, kundi Siya ang isang tanging Anak.
Ang salitang “Anak” ay makikita sa ilang salin sa halip na salitang “Diyos,” dahil parehong salita ay natagpuan sa iba’t ibang sinaunang manuskritong Griyego. Gayunman, ang salitang “Diyos” ang may pinakamatibay na ebidensya.
Iba pang salin:
“No one has seen God at any time; the only begotten God who is in the bosom of the Father, He has explained Him.” (NASB)
“No one has ever seen God. The only one, Himself God, who is in closest fellowship with the Father, has made God known.” (NET)
c. Na nasa sinapupunan ng Ama F(Father's)_______________ S(Side)________. Ito ay mas maganda at malalim pang paglalarawan ng katotohanang ipinahayag sa Juan 1:1—“at ang Salita ay kasama ng Diyos.”
Ang Anak ay palaging nananahan sa ganap at walang hanggang pakikipag-isa sa ama at sa Espiritu. Ang pagiging natatangi ng Anak ay makikita sa Kanyang kakaiba at walang hanggang relasyon sa Diyos Ama.
d. Siya ang nagpakilala sa Diyos (Made)_____________ Him known. Tanging ang Diyos lamang ang lubusang nakauunawa sa Diyos o may kakayahang ganap na ipakilala Siya.
Tanging sa Anak nananahan ang buong kapuspusan ng Diyos (Colosas 1:19). Siya lamang ang larawan ng Diyos na hindi nakikita (Colosas 1:15), at Siya lamang ang may kakayahang ganap na ihayag ang Diyos sa tao.
3. Ano ang itinuturo ng Filipos 2:6 tungkol sa Anak ng Diyos bago Siya nagkatawang-tao at naging tao?
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Notes:
Ang salitang “anyo” ay mula sa salitang Griyego na morphê, na tumutukoy hindi lamang sa panlabas o panlabas na anyo ng isang bagay o tao, kundi pati sa kanyang esensyal o tunay na kalikasan.
ang kanyang tunay na pagkakakilanlan o likas na katangian. Ang Anak ay hindi lamang tila Diyos sa panlabas na anyo, kundi Siya ay tunay at ganap na Diyos sa realidad.
Ang salitang “pagkapantay-pantay” ay mula sa salitang Griyego na ísos, na ang ibig sabihin ay “pantay sa dami o sa kalidad.” Ito ay isang malinaw at hindi mapagkakailang sanggunian sa pagka-Diyos ni Cristo. Siya ay umiiral mula pa sa walang hanggan, taglay ang anyo ng Diyos at kapantay ng Diyos sa lahat ng bagay. Kahit noong Siya ay nagpakababa at naging tao, hindi Siya tumigil sa pagiging Diyos (talatang 7).
Ipinawalang-katha Niya ang Kanyang mga pribilehiyo bilang Diyos, ngunit hindi ang Kanyang pagka-Diyos mismo.
4. Ano ang itinuturo ng Colosas 1:15 tungkol sa pagka-Diyos ng Anak ng Diyos at ang Kanyang mataas na ranggo higit sa lahat ng nilikha?
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
NOTES:
Ang salitang “larawan” ay mula sa salitang Griyego na eikōn, na tamang isalin bilang “larawan” o “wangis.” Sino pa ba ang maaaring maging ganap na larawan ng Diyos kundi ang Diyos mismo?
Ang anumang nilalang na mas mababa kaysa Diyos ay hindi magiging tunay na larawan ng walang-hanggang kadakilaan ng Diyos, kundi magiging kulang at baluktot na representasyon lamang.
Ang Anak lamang ang maaaring maging larawan ng Diyos sapagkat Siya ang “ningning ng kaluwalhatian ng Diyos at ganap na tatak ng Kanyang likas na katangian” (Hebreo 1:3).
Ang salitang “panganay” ay mula sa salitang Griyego na prōtotókos
(prôtos = una + tíktō = iluwal o ipanganak) at madalas itong maling ginagamit upang itanggi ang pagka-Diyos ni Cristo.
Hindi ginamit ng apostol ang salitang ito upang ipakita na ang Anak ay isang nilikha, kundi upang ipakita na Siya ay may pinakamataas na ranggo higit sa lahat ng nilikha at hiwalay mula rito.
Ang tunay na kahulugan ng “panganay” na tumutukoy sa Anak ay malinaw na ipinapakita sa Awit 89:27, kung saan ginamit ang salita hindi para tukuyin ang kapanganakan, kundi ang posisyon o ranggo.
Tungkol kay David, sinabi ng Diyos: “At gagawin ko siyang panganay, ang pinakamataas sa mga hari sa lupa.”
Malinaw na si David ay naging “panganay” lamang sa diwa na siya ay iniluklok sa pinakamataas na posisyon higit sa lahat ng mga hari—hindi dahil siya ang unang isinilang.
Sa katulad (ngunit higit na dakilang paraan), ang Anak ng Diyos ay tinatawag na “panganay” sa diwa na Siya ang nasa ibabaw ng lahat ng nilikha—ang Kataas-taasang Hari at ang tunay na Panginoon ng lahat ng bagay.
5. Sa Colosas 1:19, makikita natin ang isa pang patunay ng pagka-Diyos ng Anak. Anong mga dakilang katotohanan ang ipinahahayag dito, at paano nito pinatutunayan na ang Anak ay Diyos?
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
NOTES:
Ang buong laman ng dagat ay hindi maaaring kasya sa isang tasa na hawak ng tao.
Ganoon din, hindi posible na manahan ang buong kapuspusan ng Diyos sa anumang nilalang na mas mababa kaysa Diyos.
6. Tatapusin natin ang bahaging ito sa pamamagitan ng pagtalakay sa ilang mahahalagang talata kung saan direktang tinutukoy ang Anak bilang Diyos.
Mahalagang tandaan na ang mga sanggunian na ito tungkol sa pagka-Diyos ng Anak ay ginawa pagkatapos pa ng Kanyang pagkatawang-tao. Ang ipinahahayag na katotohanan ay na nang ang walang hanggang Anak ay naging tao, hindi Siya tumigil sa pagiging Diyos sa anumang kahulugan ng salita.
a. Aking Panginoon at aking Diyos (Juan 20:28).
Ang unang titulo ay mula sa salitang Griyego na kúrios, na ginagamit sa buong Septuaginta (Griyegong Lumang Tipan) bilang pagtukoy kay Yahweh (o Jehovah).
Ang ikalawang titulo ay mula sa salitang Griyego para sa Diyos—theós.
Kung ang sinabi ni Tomas ay bunga lamang ng maling sigasig, tiyak na itutuwid siya ni Jesus. Kung hindi si Jesus ang Panginoon at Diyos, parehong magkakasala sina Tomas at Jesus sa paglapastangan sa Diyos—ang pinakamalubhang kasalanan laban sa Diyos.
b. Ang ating Dakilang Diyos at Tagapagligtas (Tito 2:13).
Ito ay isa pang direktang pagtukoy sa Anak bilang Diyos. Ngunit hindi dapat ipagwalang-bahala na ang titulo na “Tagapagligtas” ay isa ring malaking patunay ng pagka-Diyos ng Anak.
Sa Isaias 43:10-11, ipinahahayag ng Diyos:
“Ako, ako ang PANGINOON, at bukod sa akin ay walang tagapagligtas.”
Kung si Cristo ang ating Tagapagligtas, Siya rin ay Diyos. Kung hindi Siya Diyos, hindi Siya maaaring maging Tagapagligtas natin.
Tungkol sa Anak, sinabi ni Pedro: “Walang kaligtasan sa iba” (Gawa 4:12). Kaya’t Siya ay Diyos!
c. Na Diyos sa ibabaw ng lahat, na pinagpala magpakailanman (Roma 9:5).
Matapos ipahayag ang pagkatawang-tao ng Anak (“Si Cristo ayon sa laman”), pinagtibay ni Pablo na Siya ay Diyos.
Ang pariralang ito ay maaari ring isalin: “na Siya ang Diyos sa ibabaw ng lahat, na pinagpala magpakailanman” (NASB).
d. Ang iyong trono, O Diyos (Hebreo 1:8).
Sa kontekstong ito, ang Ama mismo ang tumutukoy sa Kanyang Anak bilang Diyos.
Pagkatapos ng Kanyang kamatayan at pagkabuhay na mag-uli, muling itinanghal ang Anak ng Diyos sa kanang kamay ng Ama, kung saan Siya ay naghahari bilang Diyos at Tao.